Kalite standartları kaça ayrılır?

Kalite standartları, ürün ve hizmetlerin belirli bir seviyede olmasını sağlamak için ortaya konulmuş kriterlerdir. Bu standartlar, farklı alanlarda ve amaçlarla kullanıldıkları için çeşitli kategorilere ayrılırlar. Kalite yönetim sistemlerinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi adına bu ayrımların net bir şekilde anlaşılması büyük önem taşır. İşletmeler, bu standartlar sayesinde piyasada rekabet avantajı elde edebilir ve müşteri memnuniyetini artırabilirler.

Kalite standartları, yapı karakterlerine, uygulama şekillerine ve uygulama alanlarına göre üç ana başlık altında gruplandırılabilir.

1. Yapı karakterine göre standartlar:

   • Temel standartlar. Ölçü birimi, yazı, rakam, terimler gibi mal alışverişlerinde ve çeşitli hizmetlerde anlaşmaya, değer biçim ve kıyaslamaya yarayan genel kapsamlı standartlardır.
   • Türev standartlar. Temel standartlardan yararlanmak suretiyle meydana gelen, madde, mamul, metot ve hizmet gibi kategoriye ayrılan standartlardır.

2. Uygulama şekline göre standartlar:

   • İhtiyari (seçmeli) standartlar. Ulusal standart enstitüleri tarafından ülke ihtiyaçları göz önünde tutularak düzenlenmiş ve uygulanmaları ilgililerin isteğine bırakılmış standartlardır.
   • Mecburi standartlar. İnsan sağlığı, can ve mal güvenliği gibi sebeplerle siyasi otoriteler tarafından zorunlu kılınan standartlardır.

3. Uygulama alanlarına göre standartlar:

   • İşletme standartları. İşyerlerinin belirli ihtiyaçlarını karşılamak için düzenledikleri özel standartlardır.
   • Endüstriyel standartlar. Aynı malı üreten sanayi kuruluşlarının mamulleri için hazırladıkları standartlardır.
   • Milli standartlar. Milli standard kuruluşlarının milli sınırlar içinde uygulanmak üzere yaptıkları standartlardır.
   • Bölgesel standartlar. Ticari ilişkilerde bulunan ülkelerin ortak konularda fayda sağlamak maksadıyla aralarında anlaşarak düzenledikleri ve birlikte uyguladıkları standartlardır.
   • Uluslararası standartlar. Milletlerarası standart kuruluşları bünyesinde üye milli standart kuruluşları tarafından ortaklaşa hazırlanan ve üye ülkelerde uygulanan standartlardır.